Zing Vecht Huil Bid Lach Werk en Bewonder

“Nee, je hoeft me niet te helpen”, zegt ze als ze op de passagiersstoel van mijn auto gaat zitten. “Dat is goed voor me. Dat houdt me fit als ik het zelf blijf doen”.
“Okay”, antwoord ik lachend. “Dan niet”.
“Zit je”, vraag ik.
“Of je me toch even kunt helpen met de gordel. Ik kan er niet bij. Maar alleen met de gordel”.
Ik grinnik terwijl ik haar gordel dichtklik. Mijn lieve, eigenwijze, zelfstandige omaatje is dan wel bijna 90, ze doet het nog hartstikke goed.

“Och wat leuk”, zegt ze terwijl ze naar mijn radio wijst. “Ramses Shaffy. Dat was toch zo’n mooie talentvolle man”.
Die week is hij net overleden. Ik heb zijn cd nonstop op repeat in mijn auto.
“Ken jij zijn muziek dan”, vraag ik ietwat verbaasd. Bij mijn opa en oma stond vroeger namelijk nooit muziek op.
“Ja natuurlijk. Ik ben dol op zijn muziek en op zijn stem”.
“Dat wist ik helemaal niet”.
“Je weet ook helemaal niet alles van me”, antwoordt ze giechelend en een halve minuut later zitten we beiden heel hard mee te zingen op ‘zing vecht huil bid lach werk en bewonder’.
Ik ben echt oprecht verbaasd dat ze bijna de hele tekst kent.

Ik kan ontzettend veel over je vertellen. Over dat je zo ontzettend lief was en nooit boos werd. Dat je altijd bezorgd om ons was en dat je het allerliefste uren voor ons kookte. Over dat je samen met opa de holocaust overleefde en dat jullie een soort overeenkomst hadden na de oorlog dat jullie overal van zouden genieten. Dat jullie dat ook intens gedaan hebben. Jullie vierden je leven. Elke dag was een kado. Over dat je nooit klaagde. Zelfs de laatste weken niet toen je enorm veel pijn had. Omdat je ons niet ten last wilde zijn. Ik kan vertellen dat toen opa bijna drie jaar geleden overleed, wij nooit verwacht hadden dat je het zo goed zonder hem zou doen. Jullie waren tenslotte 67 jaar getrouwd. Ik kan vertellen dat je helemaal niet dood wilde, maar dat het je overkwam. Vanavond rond kwart over negen. Mama en ik hielden je hand vast.

“Dit liedje vat het leven zo mooi samen hè”, concludeert en vraagt ze tegelijk.
Ik kijk naast me. Dromerig staart ze voor zich uit.
“Wil jij eigenlijk dood”, vraag ik out of the blue.
“Hoe kom je daar nou bij”, vraagt ze geschokt. “Ik wil helemaal nog niet. Ik geniet nog veel te veel van het leven en van jullie. Het is mijn tijd nog niet, al mis ik opa nog elke dag intens”.

Ik kan vertellen over dat ik je altijd een dame was. Dat je elke week naar de kapper ging om je haar te laten doen en nog altijd je nagels lakte en ervoor zorgde dat je mooie kleding droeg. Ik kan vertellen dat je heel erg grappig was en mij altijd stimuleerde om leuke dingen te doen. Ik kan vertellen dat ik je ontzettend ga missen en dat dat gemis nu al pijn doet. Dat ik de een-op-een gesprekjes als ik je ophaalde altijd zal koesteren. Omdat je dan juist vertelde over jouw moeder die veel te jong is overleden, over je vader die werd verraden, over het gemis en over het verdriet. Maar je kon ook zelfs nog grappige anekdotes vertellen uit een tijd die bij lange na niet grappig was.

Vandaag was het je tijd. Je bent nu weer bij opa.
Je bent 90 jaar oud geworden en dat is een prachtige leeftijd.
Ik ben dankbaar dat je mijn oma bent en dat je zo oud bent geworden, toch had ik je dolgraag nog even om me heen willen hebben.
Dag lieve oma, ik ga zingen vechten huilen bidden lachen werken en bewonderen. Tot ziens.

Choepa opa en oma 16/10/1941